د ایران فارس خبري آژانس راپور ورکړی، چې د روان اوبیز کال له پیل راپدېخوا تر اوسه ۴۱۷ میلیون مټرمکعبه اوبه له افغانستان څخه سیستان او بلوچستان ولایت ته رابهېدلې دي.

د دې رسنۍ د څرګندونو له مخې؛ دغه کچه د هغو اوبو له نیمایي هم کمه ده، چې ایران یې د عادي اوبیزو کلونو پر مهال د خپلې حقابې په توګه ترلاسه کوي.

په راپور کې راغلي، چې افغانستان په وروستیو کلونو کې له تر ټولو ډېر اورښت لرونکو پړاوونو څخه یو تجربه کوي؛ خو د افغانستان او ایران ترمنځ د اوبو د هغې هوکړې له مخې، چې په ۱۳۵۱ لمریز لېږدیز کال کې لاسلیک شوې؛ ایران په عادي اوبیزو کلونو کې د ۸۵۰ میلیون مټرمکعبه اوبو د ترلاسه کولو حق لري.

فارس خبري آژانس زیاته کړې؛ د سیستان او بلوچستان اوبیزو زیرمو ته د ورغلو اوبو کچه د وري له دوه‌ویشتمې څخه د غبرګولي تر نهمې پورې دوه برابره شوې ده.

د هلمند د حق‌آبې موضوع تل د کابل او تهران ترمنځ د خبرو اترو له مهمو محورونو څخه وه او ایراني چارواکو څو ځله له افغانستان څخه د ترلاسه کېدونکو اوبو د کچې په اړه اندېښنه څرګنده کړې ده.

په مقابل کې د اسلامي امارت چارواکو بیا-بیا ټینګار کړی، چې افغانستان د ۱۳۵۱ لمریز لېږدیز کال د هوکړې پلي کولو او ایران ته د حق‌آبې ورکړې ته ژمن دی؛ خو د اوبو خوشې کول باید د اقلیمي شرایطو، وچکالۍ او شته اوبیزو سرچینو له وضعیت سره سم ترسره شي.

د افغانستان برښنا شرکت ویلي: د کاسا-۱۰۰۰ پروژه، چې د منځنۍ آسیا برښنا سویلي آسیا ته لېږدوي؛ اوس د پلي کېدو په بهیر کې ده.

دغه پروژه د شاوخوا ۱۳۰۰ میګاواټ برښنا د لېږد وړتیا لري او د افغانستان دننه په څو پړاوونو کې پلې کېږي.

د پروژې لومړی پړاو د ۲۰۲۴ز. کال په ډسمبر میاشت کې بېرته پیل شو. دا پړاو ۱۹۷ کیلومټره اوږدوالی لري او د کندوز له شېرخان بندر څخه د بغلان تر ده‌صلاح ولسوالۍ پورې غځېدلی، چې ۵۶۴ برښنا‌ستنې هم لري.

د پروژې دوه‌یم پړاو ۱۹۶.۴ کیلومټره اوږدوالی لري؛ د بغلان، پنجشېر او کاپیسا له ولایتونو تېرېږي. په دې برخه کې ۵۸۷ برښنا‌ستنې په پام کې نیول شوې دي.

درېیم پړاو د کاپیسا، کابل، لغمان او ننګرهار له ولایتونو تېرېږي او په پای کې تر تورخم پورې غځېږي او فرضي کرښې ته رسېږي. دغه برخه ۱۸۸.۴ کیلومټره اوږدوالی لري او ۵۶۲ برښنا‌ستنې لري.

د افغانستان برښنا شرکت دغه پروژه د انرژۍ د نښلولو په برخه کې یوه مهمه سیمه‌ییزه سټراټیژیکه پروژه بولي، چې کولی شي د برښنالېږد له مخې د افغانستان ونډه نوره هم پیاوړې کړي.

د افغانستان برښنا شرکت د یادونې له مخې، د پروژې له بشپړېدا وروسته به افغانستان هر کال شاوخوا ۶۰ میلیون ډالر عاید ترلاسه کوي.

د شنبې پر ورځ د کندهار ولایت په مقام کې د هېواد د اووه زونونو د والي صاحبانو او مشرانو ترمنځ د همږغۍ نوبتي غونډه جوړه شوه، چي په کې د هر زون واليانو خپل راپورونه، وړاندیزونه او پرېکړې وړاندې او په اړه یې هراړخیزې خبرې او بحثونه شوي دي.

د کندهار ولایت مقام رسنیز مرکز د خپرې شوې خبرپاڼې له مخې؛ په دې غونډه کې پرېکړه وشوه، چي د اړتیا په صورت کې دې اړینې پرېکړی د نورو زونونو لپاره هم په پام کې ونیول شي.

په خبرپاڼه کې راغلي، د غونډې پر مهال د اسلامي امارت د رهبر د فرمانونو او حکمونو د تطبیق، د امنیت د ښه ټینګښت، د جنايي پېښو د مخنیوي، د امنیتي او ملکي چارو د ښه تنظیم، د هر ډول نشه‌يي توکو د کښت، قاچاق، پېر او پلور دمخنیوي، له فساد سره د جدي مبارزې، له معلولو مجاهدینو او یتیمانو سره مرستو کولو او دوی ته د دېرې پاملرني، د اړمنو سوالګرو ثبت او ورسره د مرستو کولو، د مجاهدینو د روزني، د عامو هېوادوالو ستونزو او غوښتنو ته د ژر رسېدنې او یوشمېر نور موضوعات وړاندې شول او په اړه یې لازمي پرېکړي وشوې.

دغه راز د هېواد د اووه زونونو مشرانو د لازمو لارښوونو لپاره یوشمېر ولایتي موضوعات د اسلامي امارت د رهبر د دفتر مقام ته وړاندیز شول.

ویل کیږي، چې د همغږۍ په دې غونډه کې د کندهار والي ملامحمدشیرین آخوند، د هرات والي نوراحمد اسلام‌جار، د بلخ والي محمدیوسف وفا، د ننګرهار والي محمدنعیم آخوند، د کندوز والي نصرالله مطیع، د کابل والي امین‌الله عبید او د پکتیا والي مهرالله حماد ګډون کړی و.